مجله سلامت
علت سوزش چشم بعد از عمل لازک و پیآرکی + ۵ راه تسکین فوری
علت سوزش و خارش چشم بعد از عمل لازک و راههای تسکین فوری آن
خلاصه بالینی: چرا چشمها میسوزند و سریعترین راه درمان چیست؟
اگر به تازگی عمل لازک یا PRK انجام دادهاید و چشمانتان به شدت میسوزد، آبریزش مداوم دارد یا احساس میکنید یک مژه در آن گیر کرده است، اصلاً نگران نباشید؛ این وضعیت کاملاً طبیعی است! علت این دردهای کلافهکننده، برداشته شدن لایه سطحی قرنیه (اپیتلیوم) در حین جراحی است که باعث میشود اعصاب به شدت حساسِ چشم، مستقیماً در معرض هوا و اشک قرار بگیرند.
سریعترین راه تسکین این سوزش در ۴۸ ساعت اول: چکاندن مداوم قطره اشک مصنوعی خنک (بدون نگهدارنده)، استراحت مطلق در اتاق کاملاً تاریک، بستن چشمها و مصرف مسکنهای مجاز خوراکی است. این درد نشانه عفونت نیست، بلکه نشانه بیدار شدن سلولها برای ترمیم قرنیه است و با برداشتن لنز پانسمان در روز پنجم تا هفتم، به طور کامل برطرف خواهد شد.
برای درک بهتر روند بهبودی و جلوگیری از آسیب به چشم در این روزهای حساس، راهنمای تخصصی زیر را مطالعه کنید.
روزشمار نقاهت: سوزش و خارش چشم تا کی ادامه دارد؟
روند بازسازی لایه اپیتلیوم قرنیه یک فرآیند زمانبر است. اگر میخواهید بدانید این شرایط آزاردهنده دقیقاً تا چه زمانی با شماست، جدول زمانی زیر به شما دید روشنی میدهد:
- ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول (اوج التهاب): در دو روز اول، بیشترین میزان سوزش، درد تیز، حساسیت شدید به نور (فوتوفوبیا) و اشکریزش بیاختیار را تجربه خواهید کرد. در این زمان سلولهای جدید با سرعت بالا در حال رشد روی قرنیه هستند.
- روز سوم و چهارم (تبدیل درد به خارش): درد تیز کاهش یافته و جای خود را به خارش شدید و احساس خشکی میدهد.
- روز پنجم تا هفتم (پایان فاز حاد): با ترمیم کامل لایه سطحی قرنیه، جراح متخصص لنز پانسمان را از چشم شما خارج میکند. پس از برداشتن لنز، ممکن است فقط یک الی دو روز مجدداً احساس خراشیدگی خفیف داشته باشید که سریعاً محو میشود.
- هفته دوم به بعد (فاز خشکی): سوزشها تمام میشود، اما عارضه خشکی چشم بعد از عمل ممکن است تا چند ماه با شما همراه باشد که تنها با قطره کنترل میشود.
۵ راهکار اورژانسی برای تسکین درد بعد از پیآرکی و لازک
برای اینکه این دوره نقاهت را با کمترین میزان درد سپری کنید و به روند ترمیم قرنیه سرعت ببخشید، این دستورالعملها را موبهمو اجرا کنید:
۱. استفاده بیوقفه از اشک مصنوعی (فقط بدون نگهدارنده!)
مهمترین اسلحه شما در برابر خارش و احساس جسم خارجی در چشم، مرطوب نگه داشتن سطح آن است. قطرههای اشک مصنوعی (مانند سینالون یا آرتیپیک) که فاقد مواد نگهدارنده هستند را به عنوان یک لایه محافظ استفاده کنید.
ترفند طلایی: ویالهای اشک مصنوعی را در یخچال نگهداری کنید! چکاندن قطرهی خنک در چشم ملتهب، مانند ریختن آب روی آتش عمل کرده و سوزش را در لحظه تسکین میدهد.
۲. پناه بردن به تاریکی مطلق
چشمان شما در این روزها توانایی تحمل نور را ندارند. حتی نور یک لامپ کممصرف یا صفحه موبایل میتواند باعث اسپاسم پلکها و افزایش درد شود. در ۴۸ ساعت اول، در اتاقی با پردههای ضخیم و تاریک استراحت کنید. خوابیدن، بهترین و طبیعیترین مسکن برای چشمان شماست.
۳. کمپرس سرد موضعی (با احتیاط شدید)
قرار دادن یک حوله کوچک و تمیز که در آب سرد خیس شده است، روی پیشانی و گونهها (اطراف چشمها) میتواند به کاهش التهاب و تسکین خارش چشم بعد از لیزیک و لازک کمک کند. دقت کنید: کمپرس را هرگز مستقیماً روی پلکها فشار ندهید و اجازه ندهید حتی یک قطره آب وارد چشم شود.
۴. مدیریت درد با مسکنهای خوراکی
برای تحمل درد در دو روز اول، نیازی به قهرمانبازی نیست. مصرف مسکنهای ضدالتهاب مانند استامینوفن کدئین یا ایبوپروفن (دقیقاً مطابق با نسخه و اجازه جراح) سیگنالهای درد را در مغز مسدود میکند.
۵. یک خط قرمز بزرگ: چشمها را تحت هیچ شرایطی نمالید!
هر چقدر هم که احساس خارش کلافهکننده بود، مالیدن چشمها در این دوران یک خطای جبرانناپذیر است. مالش چشم باعث جابهجایی لنز پانسمان، کنده شدن سلولهای تازه رشدکرده و افزایش شدید خطر عفونت میشود. برای جلوگیری از مالش ناخودآگاه در خواب، حتماً از شیلد (محافظ پلاستیکی شفاف) استفاده کنید.
هشدار جدی: چرا نباید از قطره بیحسی در خانه استفاده کنید؟
یکی از خطرناکترین اشتباهاتی که بیماران برای فرار از درد انجام میدهند، تهیه و استفاده خودسرانه از قطرههای بیحسی (مانند تتراکائین) در منزل است.
این قطرهها فقط و فقط باید در کلینیک و توسط پزشک استفاده شوند. مصرف قطره بیحسی در خانه، روند ترمیم سلولهای قرنیه را کاملاً متوقف میکند. بدتر از آن، با از بین بردن حس درد، باعث میشود شما بدون اینکه متوجه شوید، به قرنیه خود آسیبهای شدیدی وارد کنید که در موارد حاد حتی به ذوب شدن قرنیه و نابینایی منجر میشود!
چه زمانی احساس جسم خارجی در چشم نشانه خطر است؟
همانطور که اشاره شد سوزش چشم بعد از عمل لازک بخشی از روند درمان است، اما در صورت مشاهده علائم زیر، باید فوراً با اورژانس چشمپزشکی یا جراح خود تماس بگیرید:
- دردی که به جای کاهش در روز سوم، به طور ناگهانی و غیرطبیعی بسیار شدیدتر شود.
- خروج ترشحات زرد رنگ یا سبز رنگ (چرک) از گوشه چشم.
- افت شدید و ناگهانی بینایی (که با تاری دیدِ طبیعیِ روزهای اول متفاوت باشد).
- افتادن یا خارج شدن لنز پانسمان از چشم به صورت تصادفی پیش از موعد مقرر.
اقدام نهایی: با درد روزهای اول چگونه مدارا کنیم؟
سوزش چشم بعد از عمل لازک، ترانس پیآرکی و روشهای سطحی، بهای موقتی و اندکی است که برای دهها سال دیدِ شفاف و رهایی از عینک میپردازید. نیازی به نگرانی نیست؛ این درد نشاندهنده عملکرد صحیح سیستم ایمنی بدن شما برای ساخت یک بافت جدید و سالم است. با رعایت دقیق زمانبندی قطرههای تجویزی، استراحت مطلق در تاریکی و پرهیز کامل از دست زدن به چشمها در هفته اول، این روزهای سخت به سرعت سپری خواهند شد. در صورت تداوم احساس خارش یا خشکی پس از برداشتن لنز پانسمان، به استفاده از اشک مصنوعی ادامه داده و در جلسات معاینه دورهای، این موضوع را با جراح قرنیه خود در میان بگذارید.
